Apartman yedek akçesi: amacı, miktarı ve harcama kuralları

Kısa cevap: Yedek akçe, apartman ya da sitenin ileride karşılaşacağı büyük ve düzensiz harcamalar için aidatla birlikte kenara koyduğu ortak birikimdir. Kanun sabit bir oran belirlemez; miktarını ve kullanım şartlarını kat malikleri kurulu kararlaştırır. Bu para aylık faturaları kapatmak için değil; çatı, cephe, kazan ve asansör gibi büyük işler için ayrılmalıdır.

Birikim yapmayan binada ne olur?

Binaların büyük masrafları takvime göre değil, ömre göre gelir: çatı kaplaması yıllarca dayanır ama bir gün tamamen yenilenmesi gerekir, kazan da ömrünü doldurduğunda değiştirilir. Kenarda parası olmayan bir binada bu anlar tek seferlik yüklü bir ek ödemeye dönüşür; ödeyemeyen malikler yüzünden iş aylarca bekler. Düzenli birikim bu yükü yıllara yayar ve ani zamları önler.

Ne kadar biriktirmek gerekir?

Uygun miktar binanın yaşına ve önümüzdeki yıllarda bekleyen işlere göre değişir. Hesabı dört adımda yapabilirsiniz:

1. Önümüzdeki beş ila on yılda yenilenmesi muhtemel büyük işleri yazın: çatı, cephe, kazan, asansör, merdiven boyası.
2. Her işin bugünkü tahmini maliyetini ve yaklaşık hangi yıl gerekeceğini not edin.
3. Toplam maliyeti kalan yıllara bölerek yıllık birikim ihtiyacını bulun.
4. Bu tutarı aylık aidata yansıtın ve listeyi her yıl yeni fiyatlarla güncelleyin.

Harcama kararı nasıl verilir?

• Yetki sınırı: Yöneticinin yedek akçeden hangi tutara kadar ve hangi durumlarda harcama yapabileceği genel kurulda belirlenmeli; büyük harcamalar kurul kararına bağlanmalıdır.
• Acil müdahale: Su baskını ya da fırtınada uçan çatı gibi durumlarda yönetici hasarın büyümesini önlemek için harcama yapabilir ve ilk genel kurulda hesabını verir.
• Günlük giderlerde kullanılmaz: Tahsilat düştüğü için yedek akçeden elektrik faturası ödemek birikimi amacından uzaklaştırır. Kaçınılmazsa bu kullanım geçici olmalı, geri koyulmak üzere kurul kararına dayanmalıdır.

Birikim nasıl görünür kılınır?

Yedek akçe aylık raporda kendi satırında yer almalı; imkân varsa günlük hesaptan ayrı bir mevduat ya da vadeli hesapta durmalıdır. Böylece hem günlük hesapla karışmaz hem de bir miktar getiri sağlanabilir. Malikler her ay birikimin tutarını ve hangi iş için ayrıldığını görebilmelidir.

Daire satılırsa birikim ne olur?

Yedek akçe binaya aittir; daireyi satan malike geri ödenmez. Yeni malik, binanın ortak birikiminden önceki malik gibi yararlanır. Daire alırken binanın yedek akçesini sormak, yakında ek ödeme çıkıp çıkmayacağını anlamaya yardımcı olur.