İçindekiler
Kısa cevap: Kesilemez. Kat Mülkiyeti Kanunu, aidatını ödemeyen bir dairenin suyunu, elektriğini, ısınmasını ya da asansör kullanımını durdurma yetkisini yönetime tanımaz. Alacak; gecikme tazminatı, yazılı ihtar, icra takibi ve gerekirse kanuni ipotek gibi kanunda sayılan araçlarla tahsil edilir. Hizmeti keserek baskı kurmak hukuka aykırıdır ve yöneticiyle bu kararı verenler için hukuki, hatta cezai sorumluluk doğurabilir.
Borç gerçek olsa bile hizmet neden kesilemez?
Borcun haklı olması, onu tahsil etme yolunu serbest bırakmaz. Hukuk düzeni, alacaklının hakkını kendi gücüyle almasına izin vermez; alacak icra ve yargı mekanizmasıyla istenir. Üstelik su, elektrik ve doğalgaz çoğu dairede zaten o dairenin kendi aboneliğidir ve yönetimin bu abonelikler üzerinde hiçbir söz hakkı yoktur. Merkezi kalorifer ya da ortak su deposu gibi teknik olarak müdahale edilebilen sistemlerde bile kanun, borcu bu yolla tahsil etmeye imkân tanımaz.
Kurulda oy çokluğuyla “borçlunun peteği kapatılsın” kararı alınması da durumu değiştirmez. Kanuna aykırı bir karar sayısal çoğunlukla meşru hâle gelmez; uygulanması da sorumluluk yaratır.
Uygulamada görülen yanlış yöntemler
- Merkezi sistemde dairenin radyatör vanasını kilitlemek: Hizmet kesme niteliğindedir, tahsil yolu değildir.
- Ortak depodan daireye giden suyu kapatmak: Aynı şekilde hukuka aykırı bir baskı aracıdır.
- Bina giriş ya da asansör kartını iptal etmek: Malikin ortak yerleri kullanma hakkını engeller.
- Otoparka girişi yasaklamak: Ortak alanı kullanma hakkı, aidat borcuna bağlı değildir.
- Borçlu listesini asansöre ya da panoya asmak: Malikin kişilik hakkını zedeler ve kişisel veri mevzuatı açısından ciddi risk taşır.
Yönetimin elindeki yasal araçlar
| Araç | Nasıl işler? |
|---|---|
| Gecikme tazminatı | Geciken borca aylık %5 oranında işler (hesaplama örnekleri). |
| Yazılı ihtar | Borçlu dönemler, toplam tutar ve son ödeme tarihi belirtilerek ispatlanabilir yolla gönderilir. |
| Ödeme planı | Ödeme niyeti olan malikle taksitleri gösteren yazılı bir protokol yapılır. |
| İcra takibi | Avukat aracılığıyla ilamsız icra yoluyla başlatılır. |
| Kiracıya başvuru | Dairede kiracı oturuyorsa, kanun gereği ortak gider borcundan o da kira bedeliyle sınırlı biçimde sorumludur. |
| Kanuni ipotek | Daire satışı ya da yüksek borç durumunda avukatla birlikte değerlendirilir. |
Bu araçların sırası ve belgeleri aidat ödemeyen kat maliki rehberinde ayrıntılı olarak yer alıyor.
Açığı ödeyen komşular mı kapatıyor?
Ödemeyen dairelerin payı, ödeyenlerin haklı tepkisine yol açar. Kısa vadede bu açık genellikle kasadaki birikimle ya da bazı harcamaların ertelenmesiyle karşılanır; maliklerden ek para toplanacaksa bunun için kurul kararı gerekir. Kalıcı çözüm, hizmeti durdurmak değil, borcu gecikmeden ve tutarlı biçimde hukuki yoldan izlemektir. Tahsil edilen borç, işlemiş gecikme tazminatıyla birlikte ortak hesaba geri döner.
Borcunu ödeyemeyen malike öneri
Maddi zorluk yaşıyorsanız ihtarnameyi beklemeden yönetimi arayın. Borç silinmez ama bir ödeme planına bağlanabilir; böylece gecikme tazminatının büyümesi ve icra masraflarının eklenmesi önlenir. Bunun tersine bir hizmetiniz kesildiyse, durumu tarih ve saatle yönetime yazılı olarak iletin; gerekirse bir avukattan yardım isteyin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için avukata danışın.
Kayseri Bina Yönetim ekibi yazdı. Yazı genel bilgi verir, hukuki görüş yerine geçmez; kendi binanızdaki durumu bizimle ya da bir avukatla konuşun.
