İçindekiler
Kısa cevap: Bina parasını yöneten kişi, kanun gereği kat maliklerine karşı hesap vermekle yükümlüdür; belge göstermemek bu yükümlülüğü kaldırmaz. Önce yazılı belge talebinde bulunun, ardından denetçiyi devreye sokun; sonuç alamazsanız kat maliklerinin üçte biriyle olağanüstü toplantı çağırıp ibra oyunu ve yönetici seçimini gündeme getirin. Paranın kaybolduğundan şüpheleniyorsanız bir avukatla hukuki ve cezai seçenekleri konuşun.
Hesap istemek kanuni haktır
Kat Mülkiyeti Kanunu yöneticiyi, kat malikleri adına iş gören bir vekil konumunda tutar. Vekil, aldığı parayı nereye harcadığını açıklamak zorundadır. Bu yüzden “Bana güvenmiyor musunuz?” ya da “Defterler bende, isteyen gelip baksın ama fotokopi yok” gibi tavırlar, belge gösterme borcunu ortadan kaldırmaz. Faturalar, makbuzlar, banka hareketleri ve karar defteri yöneticinin şahsi evrakı değil, binanın ortak kaydıdır.
Hangi belgeleri isteyebilirsiniz?
| Belge | Size ne anlatır? |
|---|---|
| Banka hesap hareketleri | Toplanan aidatın gerçekten bina hesabına girip girmediği |
| Fatura ve harcama makbuzları | Her ödemenin karşılığında bir iş ya da malzeme olup olmadığı |
| Tahsilat listesi | Hangi dairenin ne ödediği, borçların ne kadar biriktiği |
| İşletme projesi | Yıl başında öngörülen giderle fiilî harcama arasındaki fark |
| Karar defteri | Harcamaların kurul kararına dayanıp dayanmadığı |
| Hizmet sözleşmeleri | Asansör, temizlik, bakım gibi düzenli ödemelerin dayanağı |
Genel kurulda faaliyet raporu istemek ve ibra konusunda oy kullanmak da her kat malikinin hakkıdır. Binanızda seçilmiş bir denetçi varsa, hesapları sizin adınıza incelemek onun görevidir.
Yönetici belge göstermezse izlenecek adımlar
- Talebinizi kayda geçirin. Hangi ayların hangi belgelerini görmek istediğinizi dilekçe, e-posta ya da yazılı mesajla bildirin ve bir son tarih koyun. Sözlü istekler sonradan ispat edilemez.
- Denetçiye yazın. Denetçiden hesapları incelemesini ve bulgularını yazılı rapor hâlinde paylaşmasını isteyin. Denetçi yoksa bu eksiklik de ilk toplantının gündemine girmelidir.
- Yalnız kalmayın. Aynı rahatsızlığı yaşayan komşularla imza toplayın. Kanun, kat maliklerinin üçte birine olağanüstü toplantı çağırma imkânı tanır.
- Toplantıda karar alın. Kurul; hesap raporu isteyebilir, bağımsız bir incelemeye karar verebilir, yöneticiyi ibra etmeyebilir ve yerine başka birini seçebilir.
- Devri ve hukuki yolu yönetin. Yeni yönetici kasayı, banka yetkisini ve tüm evrakı tutanakla teslim alır. Teslim yapılmazsa ya da hesapta açık çıkarsa, hesap sorma ve zararın tazmini için avukata başvurulur; kişisel kullanım şüphesinde cezai süreç de değerlendirilir.
Dikkat edilmesi gereken işaretler
- Aidatın kişisel hesaba istenmesi: Binanın parası ile yöneticinin kendi parası birbirine karışır, ayrıştırmak sonradan neredeyse imkânsızlaşır.
- Elden alınan paraya makbuz verilmemesi: Kimin ne ödediği kanıtlanamaz; tahsilat kaydı güvenilirliğini yitirir.
- Toplantıların yıllardır yapılmaması: Hesap sorulacak tek resmî ortam ortadan kalkmış olur.
- Belgesiz yüksek tutarlı ödemeler: İşin yapılıp yapılmadığı ve bedelinin doğru olup olmadığı anlaşılamaz.
- Hep aynı ustanın ya da firmanın çağrılması: Karşılaştırmalı teklif alınmadıysa hem fiyat hem çıkar çatışması sorusu doğar.
Örnek senaryo
16 daireli bir apartman düşünelim. Kat malikleri, çatı onarımı için toplanan paranın akıbetini öğrenemiyor. Malikler önce yöneticiye yazılı talep gönderiyor, iki hafta yanıt gelmeyince denetçiye başvuruyor. Denetçi de belgeye ulaşamayınca altı malik imza toplayıp olağanüstü toplantı çağırıyor. Toplantıda yönetici ibra edilmiyor, yeni yönetici seçiliyor ve eski yöneticiden belgelerin bir hafta içinde tutanakla teslimi isteniyor. Bu senaryo kurgusaldır; yalnız sıralamayı göstermek için verilmiştir.
Hesap sorununu önlemek için
Aidatın yalnızca bina adına açılmış banka hesabına yatırılması, her ay gelir-gider tablosunun sakinlerle paylaşılması, fatura görsellerinin herkesin erişebileceği bir yerde tutulması ve her yıl denetçi seçilmesi gerekir. Kayseri Bina Yönetim olarak yönettiğimiz binalarda bu düzeni esas alıyoruz; işleyişi bina muhasebesi ve denetim hizmeti sayfalarında görebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için bir avukattan görüş alın.
Kayseri Bina Yönetim ekibi yazdı. Yazı genel bilgi verir, hukuki görüş yerine geçmez; kendi binanızdaki durumu bizimle ya da bir avukatla konuşun.
